Από 40% έως 60% της σημερινής αγροτικής παραγωγής της Ελλάδας ενδέχεται να "φύγει" από τη χώρα μας στα επόμενα 5-10 χρόνια και να μεταφερθεί σε αναπτυσσόμενα κράτη, αν συνεχιστούν οι αθρόες εισαγωγές γεωργικών προϊόντων, που φέρνουν στις προθήκες των ελληνικών καταστημάτων σκόρδα ...κεντρικής Αμερικής, πατάτες Αιγύπτου, κρεμμύδια Ολλανδίας, μήλα Ιταλίας και Γαλλίας ή αχλάδια Ισπανίας.
Πάντως, το συγκεκριμένο φαινόμενο δεν είναι μόνο ελληνικό, όπως δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο καθηγητής Αγροτικής Κοινωνιολογίας της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ, Γεώργιος Δαουτόπουλος, στο περιθώριο της 7ης διακρατικής συνάντησης εταίρων για το πρόγραμμα INTERREGIIIB-MEDOCC-EXTRAMET, που πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη.
"Ο γενικός διευθυντής 'Ερευνας της Ε.Ε. είχε δηλώσει ότι στα επόμενα 5-10 έτη, το 20%-30% της σημερινής συνολικής παραγωγής της 'Ενωσης θα φύγει από την Ευρώπη εξαιτίας της παγκοσμιοποίησης. Στην Ελλάδα, σε επίπεδο αγροτικής παραγωγής, το ποσοστό αυτό μπορεί να είναι ακόμη και διπλάσιο", υπογράμμισε ο κ.Δαουτόπουλος, για να προσθέσει ότι η αγροτική κρίση είναι μπροστά μας και όχι πίσω, αφού υπάρχει αθέμιτος ανταγωνισμός από ξένα φθηνά προϊόντα, που «ελληνοποιούνται» και αδυναμία των παραδοσιακών αγροτικών συνεταιρισμών να αντιδράσουν.
Νομός Σερρών: Τέσσερα στα δέκα χωράφια δεν καλλιεργούνται
Και ενώ τα εισαγόμενα τρόφιμα -ακόμη και από τη μακρινή Κίνα- "εισβάλουν" στη Ελλάδα, μεγάλες εκτάσεις γης στη χώρα παραμένουν ακαλλιέργητες. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του νομού Σερρών, όπου τα μη καλλιεργούμενα χωράφια φτάνουν στο 30%-40%.
Έτσι, οι κάτοικοι της υπαίθρου μεταναστεύουν προς τα κοντινότερα αστικά κέντρα -Σέρρες και Θεσσαλονίκη- ψάχνοντας δουλειά και η τάση αυτή δεν φαίνεται δυνατόν να αναστραφεί, ιδίως μεσοπρόθεσμα, όπως τόνισε στη συνάντηση η χωροτάκτης-πολεοδόμος Δήμητρα Κυριακοπούλου (παρουσιάζοντας έργο του υπουργείου Μακεδονίας-Θράκης (ΥΜΑ-Θ) στο πλαίσιο του προγράμματος INTERREGIIIB-MEDOCC-EXTRAMET).
Ποιο είναι το αντίδοτο για την απογύμνωση της ελληνικής υπαίθρου και τη διαφύλαξη της εγχώριας αγροτικής παραγωγής; Κατά τον κ.Δαουτόπουλο είναι η επιστροφή στο παραδοσιακό μοντέλο της τοπικής παραγωγής -ακόμη και του οικιακού ή δημοτικού λαχανόκηπου και της οικόσιτης ορνιθοτροφίας- ο αποκλεισμός εισαγόμενων τροφίμων από τις λαϊκές αγορές (τα ξένα προϊόντα έχουν ούτως ή άλλως στη διάθεσή τους κανάλια διανομής στα σούπερ μάρκετ), η δημιουργία συνεταιρισμών εμπορίας "νέας γενιάς" και η συνεργασία με τα δίκτυα λιανικής πώλησης.
Επίσης, προτείνεται η ενίσχυση της πολυκαλλιέργειας και η αποφυγή της μονοκαλλιέργειας (που μπορεί να αποδειχτεί καταστροφική για τον παραγωγό, αν κάτι συμβεί με το προϊόν, που καλλιεργεί), η επέκταση της βιολογικής γεωργίας και η επαναφορά της μεσογειακής διατροφής. "Οι κινήσεις αυτές, σε συνεργασία με ΟΤΑ και συνεταιρισμούς, μπορούν να ενισχύσουν την τοπική οικονομία και να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της ανεργίας", υπογράμμισε ο κ.Δαουτόπουλος.
Κατά την κα Κυριακοπούλου, πάντως, η κατάσταση δείχνει να βελτιώνεται στο Ν.Σερρών, όπου έχουν μπει στην "αφετηρία" δράσεις εναλλακτικών καλλιεργειών και βιολογικής κτηνοτροφίας σε διάφορες περιοχές, καθώς και οικοτουρισμού και αγροτουρισμού στη ζώνη της Κερκίνης. Επίσης, κάτοικοι των Σερρών και της Θεσσαλονίκης έχουν αρχίσει να εκδηλώνουν ενδιαφέρον για απόκτηση δεύτερης κατοικίας σε ορεινές, αλλά και πεδινές περιοχές του νομού.
"Βαρύνουσα σημασία αποκτά για την ΕΕ η συνεργασία πόλης-υπαίθρου", σύμφωνα με τον γενικό γραμματέα του ΥΜΑ-Θ, Λουκά Ανανίκα. Οπως είπε, η προστασία της δεύτερης, ως βασικής τροφοδότριας της πρώτης, είναι επιτακτικής σημασίας, σε μια περίοδο που ολοένα και περισσότερες περιοχές της Ευρώπης αστικοποιούνται. Ο ίδιος τόνισε ότι η πιλοτική περιοχή, που επελέγη για την εφαρμογή του προγράμματος Extramet (Σέρρες και περιβάλλουσα ύπαιθρος ως τη λίμνη Κερκίνη), έχει νευραλγική θέση, σε μια περίοδο ιδίως, που η Βουλγαρία έχει περάσει πλέον το "κατώφλι" της Ε.Ε.
Το πιλοτικό πρόγραμμα για Σέρρες-Κερκίνη, ξεκίνησε το 2005 και προβλέπεται να ολοκληρωθεί φέτος τον Ιούνιο (χωρίς να αποκλείεται η παράτασή του). Ωσ στόχο έχει τη μελέτη των αλληλεξαρτήσεων-αλληλεπιδράσεων μεταξύ πόλης και υπαίθρου, ώστε τελικά να ενδυναμωθεί-αναδιαρθρωθεί η τοπική αγροτική οικονομία, και να ισχυροποιηθεί η περιοχή, ενόψει της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής της Δ' προγραμματικής περιόδου.
Μεταξύ άλλων, στο πλαίσιο του έργου προτείνεται να ξεκινήσουν δράσεις κατασκευής υποδομών, τουριστικής ανάπτυξης και εναλλακτικού τουρισμού, βελτίωσης της οδικής σύνδεσης με Θεσσαλονίκη, εισαγωγής κινήτρων για ανάπτυξη επιχειρηματικής δραστηριότητας στην ύπαιθρο και εξαγωγικού προσανατολισμού, αναβάθμισης του ανθρώπινου δυναμικού και της βιομηχανίας φασόν και ανάπτυξης ορεινών περιοχών. Στο INTRAMET μετέχουν ως εταίροι οι περιφέρειες Λιγουρίας, Πιεμόντε, Σαρδηνίας, Καμπανίας (Ιταλία), Θεσσαλίας και το ΥΜΑΘ (Ελλάδα), η Περιφέρεια Μούρθια (Ισπανία), το Departement de Herault (Γαλλία) και η Eco Humanus-Alentejo (Πορτογαλία).
